Witamy na nowej stronie Fundacji "Wczoraj dla Jutra".

Ukłony dla wszystkich MAM!

26 maja to dzień szczególny, dzień matki. Nie mogliśmy zatem rozpocząć naszego biograficznego cyklu inaczej, niż prezentując postać wyjątkowej kobiety.

Demel Jadwiga, inż., (ur. 1892 – zm. 1989 w Gdańsku),

z domu Bujwid, córka Adama i Kazimiery, ojciec był wybitnym bakteriologiem-immunologiem, matka – publicystka, działaczka społeczna walcząca o prawa do studiów kobiet na wyższych uczelniach. Odziedziczyła pasję społecznikowską po swoich rodzicach, przybyła do Skarżyska z mężem Wacławem i córką Zofią w 1927 r. (1928), początkowo pracowała w ZEORK-u, radna miasta Skarżyska-Kamiennej, przed wojną razem z doktorem Zundelem Kahanem przeprowadziła akcję badań rentgenologicznych płuc dzieci szkolnych będących pod opieką medyczną Z. Kahana, była inicjatorką i założycielką Komitetu Budowy Szkoły Powszechnej przy ul. Asnyka/Konarskiego (obecnej Szkoły Podstawowej Nr 1), budowa trwała 5 lat, organizowała na potrzeby budowy kwesty uliczne, kwesty w majątkach okolicznych i miejscowych zakładach pracy. Działała społecznie także na rzecz bezrobotnych. Od początku wojny zaangażowała się w prace PCK, organizowała pomoc dla żołnierzy WP, jeńców wojennych w przejściowych obozach w Skarżysku-Kam. i Szydłowcu na przełomie września i października 1939 r. Wg K. Wojciechowskiej od stycznia 1940 pełniła funkcję przewodniczącej PCK, członkini Komitetu Pomocy Więźniom przy PCK, co wiązało się z aresztowaniami niemieckimi i koniecznością niesienia pomocy ofiarom tej tragedii. Po egzekucji na Borze ostrzeżona o groźbie aresztowania razem z córką Zofią opuściła Skarżysko i ukryła się w Wolicy, w majątku brata. Także tam włączyła się do konspiracji niosąc pomoc partyzantom ziemi kieleckiej. Po wojnie wraz z rodziną zamieszkała w Gdańsku, gdzie zmarła.

materiały z archiwum K. Wojciechowskiej; Kronika Orła Białego, Skarżysko-Kamienna 2009; ZDJĘCIE: kolekcja Marcina Medyńskiego